Profesör Dilek Aktaş Hacettepe Tıp mezunu. Uzmanlığını ve doktorasını da yine aynı fakültede genetik anabilim dalı üzerine tamamlamış. Türkiye'nin ilk genetik bölümü 1969 yılında Prof. Dr. Burhan Say tarafından kurulduğundan beri, Dilek hoca da bu çatı altında görev yapmış. Emekli olduktan sonra Dilek Aktaş, 2011 yılında Prof. Dr. Mehmet Ali Kaşif hoca ile DAMAGEN Genetik Tanı Merkezi'ni kurmuş.

Sözcü gazetesinden Özlem Gürses de kendisi ile bir röportaj gerçekleştirdi. Dilek Aktaş, önleyici hekimlik ve tanı süreçlerine dair kahve ve kafein üzerinden çarpıcı örnekler veriyor;

 

"Her bireyin kişisel genetiğine göre hekimlik olacak yani…

Aynen öyle, reçetelerimiz de artık bundan sonra kişiye özel olacak. Ne yiyeceğiz ne içeceğiz ya da hangi ilacı ne dozda alacağımızı bu kişisel veriler sayesinde bileceğiz. 2050 yılında doğacak bebeklerde muhtemelen bir çip olacak! O çipteki genetik bilgiye göre daha doğduğunda sağlık, beslenme ve spor açısından yatkınlıkları bilinecek. O yüzden üniversitelerde de kişisel tıbbı öğretmemiz ve öğrenmemiz gerekiyor.

Peki hangi alanlar güvenli?

Obezitede kişisel verilerle hangi tür beslenme nasıl etki eder, bu mümkün mesela. Bazı hastalıklara bir yatkınlığım varsa ben yaşam tarzımı düzenleyerek bu hastalıkların gelişmesini öteleyebilirim ya da bir kısmını en azından ortadan kaldırabilirim. Mesela ben günde ne kadar kahve içebilirim, bunu bilebilirim.

Kahve mi? Peki kahvenin genetikle ne ilgisi olabilir?

Vücudumuzda kafein metabolizmasını kontrol eden genler bulunuyor. Elimizdeki veriler de kafeini metabolize eden genin, kafein metabolizmasının yavaş ya da hızlı çalışıp çalışmadığını söylüyor bize. Mesela kafein metabolizmam yavaşsa az kahve içmeliyim, belki de hiç içmemem gerek. Hızlıysa daha fazla kahve iznim var. Bunun gibi…

Kafein ve tuz metabolizması diye bir şeyin varlığını ve bunları kontrol eden genler olduğunu daha önce de biliyor muyduk?

Hayır, bunlar çok yeni. İşte kişisel tıp dediğimiz şey bu. Mesela süt, yani laktoz hassasiyetiniz var mı yok mu? Gen testiyle söyleyebiliyoruz. Ayrıca, A vitamini, B6, B12, D vitamini, folik asit, Omega 3, Omega 6 bunların hepsi için genlerinize bakarak durumunuzu söyleyebiliyoruz."

YORUMLAR

Yorum yazabilmek için giriş yapmalısınız.
GİRİŞ YAP